Naar de inhoud

Wat is het nut van een thuisbatterij?

Thuisbatterijen

Een thuisbatterij bewaart de stroom die je overdag opwekt, zodat je die 's avonds zelf gebruikt. Met zonnepanelen en een thuisbatterij kan je jaarlijkse zelfverbruik volgens de Vlaamse overheid stijgen van gemiddeld 28% tot ongeveer 68%. Of dat voor jou loont, hangt af van wanneer je stroom verbruikt en van de kosten en de baten, die je volgens de Vlaamse overheid zorgvuldig afweegt.

Je hebt zonnepanelen, of je denkt eraan, en overal lees je over thuisbatterijen. Dan wil je vooral één ding weten: wat is het nut van een thuisbatterij voor jou, en heb je er echt iets aan? Op onze pagina over thuisbatterijen zie je wat een thuisbatterij bij jou thuis kan doen. In dit artikel gaan we een stap dieper.

Je leest hoe een batterij je zonnestroom naar de avond schuift, op welke drie manieren ze je factuur kan drukken, wat ze kost en voor wie ze loont. De regels en cijfers komen van de Vlaamse overheid, Fluvius en de Vlaamse Nutsregulator.

Wat een thuisbatterij bij je thuis doet

Een thuisbatterij bewaart elektriciteit tijdelijk, zodat je ze later kunt gebruiken. Dat kan stroom van je eigen zonnepanelen zijn, of stroom die je van het net haalt op een moment dat ze goedkoper is. Zo helpt een batterij je om je elektriciteitsverbruik beter te spreiden over de dag.

Een thuisbatterij is vast aangesloten op de elektrische installatie van je woning en werkt met een omvormer. Volgens Fluvius gebruik je daarvoor altijd een gehomologeerde omvormer. Heb je zonnepanelen, dan raadt Fluvius een hybride omvormer aan, omdat die zowel je panelen als je batterij kan aansturen. Panelen en batterij hangen dan aan dezelfde omvormer, en dat geeft volgens de Vlaamse overheid minder omzettingsverliezen.

Daarnaast bestaat er een stekkerbatterij, die je in een stopcontact steekt. Die heeft meestal een kleinere opslagcapaciteit en een beperkter vermogen, waardoor ze niet altijd grote hoeveelheden zonnestroom kan opslaan. Hier gaat het over de vaste thuisbatterij.

Denk je bij een batterij ook aan stroom tijdens een panne? Of dat kan, hangt af van het systeem en van hoe het geplaatst is. Vraag het daarom uitdrukkelijk na voor je tekent.

Zo schuift een batterij je zonnestroom op naar de avond

Zonnepanelen produceren het meest als de zon het hoogst staat. Dat is doorgaans tussen 11 en 15 uur, met in de zomer een piek rond 14 uur. Ben je overdag aan het werk, dan staat je huis net op dat moment bijna stil.

Zonder batterij gaat alles wat je op het moment zelf niet gebruikt naar het elektriciteitsnet. Met een batterij verloopt het zo:

  1. Eerst je eigen verbruik. Je panelen wekken stroom op en je huis gebruikt die meteen. Dat is zelfverbruik.
  2. Dan de batterij. Wat je op dat moment te veel hebt, gaat naar je batterij.
  3. Dan het net. Is de batterij vol, dan gaat de rest naar het net. Dat heet injectie.
  4. ‘s Avonds uit de batterij. Leveren je panelen te weinig, dan springt de batterij bij. Pas als ze leeg is, haal je stroom van het net.

Je zelfverbruik is het deel van je zonnestroom dat je zelf gebruikt. De Vlaamse overheid rekent het zo: je productie min je injectie, gedeeld door je productie, maal 100. Toont je omvormer 3.500 kWh productie en injecteerde je 2.500 kWh, dan gebruikte je 1.000 kWh zelf, of ongeveer 29%.

Een gezin dat zijn gewoontes niet aanpast, haalt volgens de Vlaamse overheid gemiddeld 28% zelfverbruik. Met een thuisbatterij kan dat jaarlijks stijgen tot ongeveer 68%. In de wintermaanden ligt je zelfverbruik hoger, omdat je panelen dan minder opwekken en je meestal meer verbruikt. Er blijft dan minder over om op te slaan.

Wil je weten wat er met je overschot gebeurt zonder batterij, lees dan ons artikel over overtollige zonnestroom.

Drie manieren waarop een batterij je factuur kan drukken

De Vlaamse overheid noemt drie manieren waarop je met een thuisbatterij kunt besparen. Ze werken elk op een ander deel van je factuur.

ManierWat de batterij doetWat je ervoor nodig hebt
Meer zelfverbruikze bewaart je overschot van overdag voor de avondzonnepanelen
Lager capaciteitstariefze springt bij als je veel stroom vraagt, zodat je maandpiek lager uitvalteen digitale meter
Inspelen op prijzenze laadt als stroom goedkoper is en levert als stroom duurder iseen dag- en nachttarief of een contract met een prijs per uur of kwartier

Meer zelf verbruiken. Voor stroom die je injecteert, krijg je een vergoeding via een terugleveringscontract. Daarvoor heb je een digitale meter nodig, en je leverancier bepaalt zelf tegen welke waarde hij die stroom opkoopt. Volgens de Vlaamse Nutsregulator weegt wat je betaalt voor de elektriciteit die je afneemt meestal zwaarder door dan wat je ontvangt voor de stroom die je teruglevert. Hoe meer je zelf verbruikt, hoe minder elektriciteit je moet aankopen.

Je maandpiek afvlakken. Met een digitale meter telt elke maand je hoogste kwartierpiek: de hoogste gemiddelde hoeveelheid stroom die je in 15 minuten van het net hebt afgenomen. Het gemiddelde van je laatste 12 maandpieken bepaalt hoeveel capaciteitstarief je betaalt. Een thuisbatterij kan bijspringen wanneer je veel stroom van het net vraagt, zodat je maandpiek kan dalen. Let wel: je betaalt minstens een bijdrage die overeenkomt met een piek van 2,5 kW. En een klassieke meter meet je maandpieken niet, dus dan betaal je een vast bedrag.

Inspelen op de prijzen. Volgens Fluvius kan een batterij tijdens daluren goedkopere stroom van het net halen en opslaan, als je een dagtarief en een nachttarief hebt of een contract met een uurprijs. Bij een dynamisch contract wisselt de prijs per uur of per kwartier. Je digitale meter moet dan kwartiergegevens meten, het zogenaamde meetregime 3, en dat activeer je via Mijn Fluvius. Elke dag rond 13 uur worden de prijzen van de volgende dag bekend. Soms zijn ze zelfs negatief, maar daarvan profiteer je volgens de Vlaamse overheid alleen met een dynamisch contract.

Om dat allemaal te combineren, beslist een slimme batterij zelf wanneer ze laadt en levert. Ze houdt daarbij rekening met de productie van je zonnepanelen, de stroomprijzen en je piekverbruik.

Eerst zelfverbruik, dan een batterij

Wil je zoveel mogelijk uit je zonnepanelen halen, dan verhoog je volgens de Vlaamse overheid het best eerst je zelfverbruik. Wat je daarna nog overhoudt, is het overschot waarvoor een batterij echt nuttig wordt.

Begin bij de toestellen die veel stroom vragen. Laat je vaatwasser, wasmachine en droogkast rond de middag draaien, liefst na elkaar. Zo kan je zelfverbruik volgens de Vlaamse overheid groeien tot 35%. Een timer kan daarbij handig zijn, maar voor de brandveiligheid laat je toestellen best enkel draaien als er iemand thuis is.

Heb je een elektrische boiler of een warmtepompboiler met een voorraadvat, dan kan die je douchewater opwarmen tussen 11 en 15 uur. Met een simpele timer gebeurt dat automatisch. Zo kun je zonnestroom bewaren als warm water, zonder batterij. Rijd je elektrisch, dan levert elke thuislaadbeurt die je van de avond naar de middag verschuift een voordeel op.

Wil je dat allemaal niet zelf regelen, dan kan een energiemanagementsysteem of EMS het voor je sturen. Sommige thuisbatterijen hebben al een ingebouwd EMS. Bij andere moet je het apart aankopen. Voor geschikte systemen verwijst de Vlaamse overheid naar MaakJeMeterSlim.

Welke maat bij jouw verbruik past

Een batterij heeft twee maten. De capaciteit in kWh zegt hoeveel stroom ze bewaart, het vermogen in kW hoeveel ze tegelijk kan leveren. Volgens de Vlaamse overheid bestaat er geen standaardcapaciteit die voor elke woning geschikt is.

Als vuistregel wordt vaak uitgegaan van 1 tot 1,5 kWh batterij per kWp zonnepanelen. Heb je 6 kWp aan panelen, dan kom je zo op 6 tot 9 kWh. Daarna stem je die vork af op je eigen verbruik, nu en later. Komt er een warmtepomp of een elektrische wagen bij, dan telt dat mee voor de capaciteit die je nodig hebt.

De maat bepaalt ook het nut. Een te kleine batterij kan onvoldoende zijn om de overschotten van je zonnepanelen op te slaan. Bij een te grote batterij wordt een deel mogelijk weinig gebruikt, en daardoor kan de investering minder rendabel zijn. Voor een eerste inschatting verwijst de Vlaamse overheid naar de FlexiCap-tool voor huishoudens.

In ons artikel over hoe groot je batterij moet zijn reken je het stap voor stap uit met je cijfers uit Mijn Fluvius.

Wat een thuisbatterij kost

De kostprijs van een thuisbatterij hangt sterk samen met de opslagcapaciteit. Een grotere batterij betekent ook hogere aankoopkosten en installatiekosten. Vraag daarom altijd een prijs voor jouw situatie, met de capaciteit en het vermogen van de batterij erbij.

Wel vast staat de milieubijdrage. Die geldt voor thuisbatterijen die na 1 januari 2022 op de markt kwamen, en ze dekt de ophaling, de ontmanteling en de recyclage van de batterij. Voor een lithium-ionbatterij is dat 2,39 euro per kilogram, zonder btw. Via de website van Bebat kun je nagaan of je batterij correct geregistreerd is. Dan weet je dat de bijdrage betaald is en dat je batterij later gratis opgehaald en gerecycleerd wordt.

Een batterij koop je voor jaren, dus kijk ook naar hoe lang een batterij meegaat en wat de garantie belooft voor je twee prijzen vergelijkt.

Voor wie een thuisbatterij loont

Een thuisbatterij kan financieel interessant zijn, zegt de Vlaamse overheid, als je de kosten en de baten zorgvuldig afweegt. Ze maakt je minder afhankelijk van het elektriciteitsnet en bespaart op je elektriciteitskosten en je netkosten. Haar kostprijs hangt sterk samen met de opslagcapaciteit. (Stand oktober 2026.) Informeer je dus goed.

Wanneer heeft een batterij veel werk, en wanneer minder? Dat volgt uit wat ze doet.

Een batterij heeft veel werk alsEen batterij heeft minder werk als
je overdag veel injecteert en 's avonds veel van het net haaltje overdag thuis bent en je zonnestroom al grotendeels zelf gebruikt
je maandpieken duidelijk boven 2,5 kW liggenje een klassieke meter hebt, of je pieken dicht bij 2,5 kW liggen
je een dag- en nachttarief of een dynamisch contract hebtje stroomprijs de hele dag gelijk is

Heb je geen zonnepanelen? Ook dan kan een thuisbatterij volgens de Vlaamse overheid interessant zijn. Ze slaat dan goedkopere stroom van het net op en levert die als de prijs of je verbruik hoger ligt.

Zo zoek je uit of een thuisbatterij bij jou past

Met deze vijf stappen weet je of een batterij voor jou zinvol is, nog voor je een offerte vergelijkt.

  1. Bereken je zelfverbruik. Neem je productie van het voorbije jaar van je omvormer en zoek in Mijn Fluvius hoeveel je op het net injecteerde. Reken dan je percentage uit zoals hierboven.
  2. Verhoog eerst je zelfverbruik. Verschuif je toestellen, je boiler en je laadbeurten naar de middag. Kijk na een paar maanden opnieuw hoeveel je injecteert.
  3. Bekijk je avond en je pieken. Heb je een digitale meter, dan vind je je maandpieken en je kwartierverbruik in Mijn Fluvius. Kijk hoeveel je ‘s avonds en ‘s nachts van het net haalt.
  4. Kijk naar je contract. Heb je een dag- en nachttarief, een dynamisch contract, of overweeg je er een? Dan kan een batterij ook op de prijzen inspelen.
  5. Maak een eerste inschatting en laat ze nakijken. Gebruik de vuistregel en de FlexiCap-tool, en leg de uitkomst voor aan een installateur. Vraag daarbij ook naar de omvormer, de sturing en wat er gebeurt bij een stroompanne.

Wil je het liever samen bekijken? Hou dan je cijfers uit Mijn Fluvius bij de hand. Bij een gratis scan bij je thuis bekijken we je dak, je meterkast en je verbruik, en je zit nergens aan vast. Tijdens de scan rekenen we het voor je door. In je voorstel zie je zwart op wit na hoeveel jaar je installatie zichzelf terugbetaalt, berekend met jouw eigen verbruik.

Vragen bij dit onderwerp

Is een thuisbatterij de moeite voor mij?

Of een thuisbatterij voor jou loont, hangt af van wanneer je stroom verbruikt. Ze bewaart de stroom die je overdag opwekt, zodat je die 's avonds zelf gebruikt. Tijdens de scan rekenen we het voor je door.

Plan je gratis scan

Moet je een thuisbatterij laten keuren en aanmelden?

Ja. Een erkend keurder keurt de batterij volgens het AREI, en binnen 30 dagen na die keuring meld je ze aan bij Fluvius, via Mijn Fluvius.

Meer over thuisbatterijen
Heb je nog meer vragen over thuisbatterijen of wat erbij komt kijken? Alle veelgestelde vragen

Bronnen

Dit zijn de officiële pagina's waarop dit artikel steunt, met de datum waarop we ze openden.

Gratis scan

Benieuwd wat je bespaart? Gratis scan aan huis.

Daarna weet je wat jouw woning kan opleveren.

  • Offerte aanvragen

    Bij de gratis scan komen we kijken en zeggen we je of het de moeite loont.

    Plan je gratis scan
  • Contacteer ons

    Twijfels of vragen van enige soort? Contacteer ons vrijblijvend.

    Neem contact op
  • Heb je nog vragen?

    Zoek je specifieke informatie? We maken je wegwijs.

    Alle vragen