Naar de inhoud

Hoe groot moet je thuisbatterij zijn? Zo bepaal je capaciteit en vermogen

Thuisbatterijen

Een thuisbatterij heeft twee maten: de capaciteit in kWh zegt hoeveel stroom ze bewaart, het vermogen in kW hoeveel ze tegelijk levert. Als vuistregel noemt de Vlaamse overheid 1 tot 1,5 kWh batterij per kWp zonnepanelen. Daarna stem je de keuze af op je eigen verbruik in Mijn Fluvius en op de toestellen die er de komende jaren nog bijkomen.

Je denkt aan een thuisbatterij en je botst op de vraag die bijna iedereen stelt: hoe groot moet je thuisbatterij zijn? Kies je te klein, dan is ze ‘s avonds snel leeg. Kies je te groot, dan betaal je voor opslag die je zelden vult. Hier reken je stap voor stap uit welke maat bij jou past, met je eigen cijfers. Wil je eerst weten hoe een thuisbatterij bij jou thuis werkt, kijk dan op onze pagina over thuisbatterijen.

Kort gezegd bewaart een thuisbatterij de stroom die je overdag opwekt, zodat je die ‘s avonds zelf gebruikt. Of dat voor jou loont, hangt af van wanneer je stroom verbruikt. Lees je liever eerst wat een thuisbatterij precies doet, begin dan daar. Hier gaat het over de maat.

Capaciteit en vermogen: de twee getallen die tellen

Op elk datablad van een thuisbatterij staan twee getallen die elk iets anders vertellen.

De capaciteit staat in kilowattuur (kWh). Dat getal zegt hoeveel energie de batterij kan opslaan. Vergelijk het met een watervat: hoe groter het vat, hoe langer je eruit kunt tappen.

Het vermogen staat in kilowatt (kW). Dat getal zegt hoeveel stroom de batterij op hetzelfde moment kan leveren. Dat is de kraan aan het vat.

De Vlaamse overheid geeft er twee voorbeelden bij. Een batterij van 4 kWh kan een sluipverbruik van 100 watt, zoals een koelkast, een modem en toestellen in stand-by, ongeveer 40 uur van stroom voorzien. Een oven van 2.000 watt kan er ongeveer 2 uur op werken. Dat is capaciteit.

Nu het vermogen. Een batterij van 2,5 kW kan tegelijk een wasmachine van 2 kW en het sluipverbruik van 0,1 kW voeden. Zet je daarnaast ook een oven van 2 kW aan, dan vraag je samen 4,6 kW. Dat is te veel voor de batterij alleen, dus het verschil van 2,1 kW komt van het net.

CapaciteitVermogen
Wat het zegthoeveel energie de batterij opslaathoeveel stroom ze tegelijk levert
Belangrijk alsje 's avonds en 's nachts lang op de batterij wil draaienje veel zware toestellen tegelijk gebruikt
Is het te krapdan is de batterij leeg voor je panelen weer opwekkendan haal je het tekort van het net

Het vermogen speelt ook mee op je factuur. Volgens de Vlaamse overheid vlak je met een hoger piekvermogen van je batterij meer pieken in je verbruik af, waardoor je je capaciteitstarief kunt beperken. Lees in ons artikel over het nut van een thuisbatterij of je batterij ook je maandpiek kan afvlakken.

De vuistregel van de Vlaamse overheid

Heb je zonnepanelen, dan is er een eenvoudig startpunt. Als vuistregel noemt de Vlaamse overheid een thuisbatterij van 1 tot 1,5 kWh per kWp zonnepanelen. kWp staat voor kilowattpiek: het piekvermogen van al je panelen samen. Je vindt het vermogen van je zonnepanelen terug in de papieren van je installatie.

Zo reken je een eerste vork uit:

Vermogen van je zonnepanelenStartvork volgens de vuistregel
4 kWp4 tot 6 kWh
6 kWp6 tot 9 kWh
8 kWp8 tot 12 kWh

Het zijn rekenvoorbeelden. Voor jouw woning reken je verder met je eigen cijfers.

Waarom werkt zo'n vuistregel? Een batterij kan alleen opslaan wat je panelen overdag te veel opwekken. Hoe meer panelen, hoe meer overschot op een zonnige dag, en hoe meer opslag je kunt vullen. Alleen kent de vuistregel jouw gezin niet. Ze weet niet of je overdag thuis werkt, of je op inductie kookt of je wagen thuis laadt. Daarom zegt de Vlaamse overheid er zelf bij dat de gewenste capaciteit sterk afhangt van je persoonlijke situatie en je verbruiksprofiel.

Je eigen verbruik lezen in Mijn Fluvius

Heb je een digitale meter, dan ligt het beste materiaal voor je berekening al klaar. In Mijn Fluvius, de gratis online toepassing van Fluvius, vind je je verbruiksgegevens. Fluvius werkt ze elke dag bij, je bekijkt ze in grafieken en je kunt er een rapport van downloaden. Volgens de Vlaamse Nutsregulator zie je er ook je maandpieken en je kwartierverbruik.

De eerste keer registreer je je met je eID of itsme en vraag je je verbruikshistoriek aan met de EAN-code die op je energiefactuur staat.

Wat zoek je dan in die cijfers? De Vlaamse overheid raadt aan om na te gaan hoeveel elektriciteit je gemiddeld per dag van het net haalt en hoeveel je op het net zet. Samen geven die twee getallen de grenzen van je batterij aan:

  • Je injectie overdag is wat je batterij kan opvullen. Opslag die groter is dan wat je gemiddeld overhoudt, raakt op de meeste dagen niet vol.
  • Je afname ‘s avonds en ‘s nachts is wat je batterij kan overnemen. Opslag die groter is dan wat je in die uren verbruikt, staat ‘s ochtends nog half vol.

In grote lijnen bepaalt de kleinste van die twee hoeveel opslag je elke dag echt benut. Kijk daarvoor naar gewone weken, verspreid over het jaar.

Voor een eerste inschatting van capaciteit en vermogen verwijst de Vlaamse overheid ook naar de FlexiCap-tool voor huishoudens.

Heb je nog een klassieke meter, dan worden je kwartieren en maandpieken niet gemeten. Dan blijven de vuistregel en je jaarverbruik je belangrijkste houvast.

Zomer en winter: waarom je batterij in de winter minder opslaat

Volgens de Vlaamse overheid produceren zonnepanelen doorgaans het meest tussen 11 en 15 uur, met in de zomer een piek rond 14 uur. Op een lange zomerdag hou je dus veel over.

In de wintermaanden ligt je zelfverbruik gemiddeld hoger dan in de zomer. Dat klinkt goed, maar de reden is dat je panelen dan minder stroom opwekken, terwijl je meestal meer stroom nodig hebt. Je gebruikt het grootste deel van je zonnestroom meteen zelf. Er blijft dus minder over om op te slaan, en je batterij raakt in de winter minder vol.

Wat betekent dat voor de maat? Een batterij die je afstemt op het overschot van een zonnige julidag, kan in december vaak half leeg blijven. Leg in Mijn Fluvius daarom een zomermaand naast een wintermaand en kijk hoeveel je in beide maanden injecteert. Zo zie je op hoeveel dagen per jaar je batterij echt vol kan raken.

Ter vergelijking: met zonnepanelen en een thuisbatterij kan je jaarlijkse zelfverbruik volgens de Vlaamse overheid stijgen van gemiddeld 28% tot ongeveer 68%. Dat is een jaargemiddelde, met zonnige en grijze maanden samen.

Warmtepomp, elektrische wagen of uitbreiding: reken mee

Een batterij koop je voor jaren. De Vlaamse overheid vraagt daarom om rekening te houden met je huidige én je toekomstige verbruik. Heb je een warmtepomp of een elektrische wagen, dan ligt je elektriciteitsverbruik vaak hoger, en dat verandert ook de capaciteit die je nodig hebt.

Een cijfer om dat te kaderen: een warmtepomp in een goed geïsoleerde woning gebruikt volgens de Vlaamse overheid gemiddeld ongeveer 4.000 kWh elektriciteit per jaar. Denk je eraan om een warmtepomp bij je installatie te zetten, neem dat verbruik dan mee in je berekening. Kijk daarbij ook naar het moment van verbruik, want een warmtepomp verwarmt vooral in de koude maanden, wanneer je panelen het minst opwekken.

Bij een elektrische wagen levert elke thuislaadbeurt die je van de avond naar de middag verschuift volgens de Vlaamse overheid voordeel op. Laad je overdag, dan gaat een deel van je overschot rechtstreeks naar je wagen in plaats van naar je batterij.

Ook bij de keuze van het vermogen tellen toekomstige toestellen, zegt de Vlaamse overheid. Een krachtige batterij kan verbruikspieken opvangen van bijvoorbeeld een warmtepomp, een kookplaat, een laadpunt voor je wagen of een droogkast.

Denk je dat je verbruik later nog stijgt? Volgens Fluvius zijn sommige thuisbatterijen modulair, zodat je ze later kunt uitbreiden met extra modules. Voeg je alleen een batterijmodule toe, dan is een nieuwe keuring niet verplicht. Pas je ook de elektrische installatie of de beveiligingsautomaat aan, dan is een nieuwe keuring wel verplicht.

Heb je al jaren zonnepanelen, dan speelt ook je omvormer mee. Bij een AC-gekoppelde batterij krijgt de batterij een eigen omvormer. Bij een DC-gekoppelde batterij of een hybride omvormer hangen panelen en batterij aan dezelfde omvormer, met minder omzettingsverlies. Je bestaande omvormer kan dus mogelijk blijven, of je vervangt hem door een hybride omvormer.

Noodstroom bij een panne: vraag het na

Veel mensen denken bij een thuisbatterij meteen aan een stroompanne. Als het net uitvalt, heb je dan toch stroom in huis? Of dat zo werkt, hangt af van het systeem dat je kiest en van hoe het geplaatst is. Op de pagina's over thuisbatterijen van de Vlaamse overheid en van Fluvius vind je er geen uitleg over. Vraag het daarom altijd uitdrukkelijk na voor je tekent.

Is stroom tijdens een panne belangrijk voor jou, stel dan deze vragen:

  1. Levert dit systeem stroom als het net uitvalt?
  2. Welke toestellen of kringen blijven dan werken: het hele huis of alleen een deel?
  3. Hoeveel vermogen is er dan beschikbaar, en hoelang houdt de batterij het vol?
  4. Laden je zonnepanelen de batterij verder op tijdens een langere panne?

Noodstroom heeft ook invloed op de maat. Wil je bij een panne je koelkast en je modem een hele avond laten draaien, dan heb je daar capaciteit en vermogen voor nodig. Het voorbeeld van 4 kWh voor ongeveer 40 uur sluipverbruik van 100 watt helpt om dat in te schatten.

Zo reken je de maat van je thuisbatterij uit in vijf stappen

Hou Mijn Fluvius open en loop deze stappen door.

  1. Bereken je startvork. Zoek het vermogen van je zonnepanelen in kWp en vermenigvuldig het met 1 en met 1,5. Heb je 6 kWp, dan is je startvork 6 tot 9 kWh.
  2. Noteer je injectie. Kijk in Mijn Fluvius hoeveel je gemiddeld per dag op het net zet, en doe dat voor een zomermaand en voor een wintermaand.
  3. Noteer je avond en nacht. Kijk in je kwartierverbruik hoeveel je gemiddeld ‘s avonds en ‘s nachts van het net haalt.
  4. Leg alles naast elkaar. Haal je ‘s avonds en ‘s nachts minder van het net dan de onderkant van je startvork, dan blijft een deel van die opslag vaak ongebruikt en kijk je best naar de onderkant. Haal je er meer en zet je overdag ook meer op het net, dan kan de bovenkant zinvol zijn.
  5. Kijk vooruit. Tel er de toestellen bij die de komende jaren bijkomen, zoals een warmtepomp of een elektrische wagen. Noteer ook welke zware toestellen bij jou tegelijk draaien. Dat bepaalt welk vermogen je nodig hebt.

Zo kom je goed voorbereid aan tafel, met je eigen cijfers en je vragen over vermogen en noodstroom.

Te klein of te groot: zo kies je juist

Kies je een batterij die te klein is, dan kan ze volgens de Vlaamse overheid onvoldoende zijn om de overschotten van je zonnepanelen op te slaan. Een deel van je zonnestroom gaat dan nog altijd naar het net, terwijl je 's avonds stroom bijkoopt.

Kies je een batterij die te groot is, dan wordt een deel van de opslag mogelijk weinig gebruikt. De kostprijs hangt volgens de Vlaamse overheid sterk samen met de opslagcapaciteit: een grotere batterij kost meer. Daardoor kan de investering minder rendabel zijn.

De beste maat past bij wat je overdag overhoudt en 's avonds verbruikt, met ruimte voor toestellen die je zeker nog plaatst. Ze moet ook over een paar jaar nog kloppen.

Reken je het liever samen uit? Tijdens de gratis scan rekenen we het voor je door. We bekijken je dak, je meterkast en je verbruik, en je zit nergens aan vast. Hou je cijfers uit Mijn Fluvius gerust bij de hand.

Vragen bij dit onderwerp

Hoeveel kWh moet mijn thuisbatterij hebben?

Als startpunt noemt de Vlaamse overheid 1 tot 1,5 kWh per kWp zonnepanelen. Met 5 kWp aan panelen kom je zo op 5 tot 7,5 kWh. Daarna stem je die vork af op je eigen verbruik: hoeveel je overdag op het net zet en hoeveel je 's avonds en 's nachts afneemt.

Plan je gratis scan

Is een grotere thuisbatterij altijd beter?

Een grotere batterij kost meer. Is ze groter dan wat je in de praktijk nodig hebt, dan wordt een deel van de opslag mogelijk weinig gebruikt. Kies daarom de capaciteit die past bij je eigen verbruik en je plannen.

Reken je maat uit

Wat is het verschil tussen kWh en kW bij een thuisbatterij?

kWh is de capaciteit: hoeveel energie de batterij bewaart. kW is het vermogen: hoeveel stroom ze op hetzelfde moment levert. Een batterij van 2,5 kW voedt een wasmachine van 2 kW en het sluipverbruik, maar zet je er een oven van 2 kW bij, dan komt het verschil van het net.

Meer over thuisbatterijen
Heb je nog meer vragen over thuisbatterijen of wat erbij komt kijken? Alle veelgestelde vragen

Bronnen

Dit zijn de officiële pagina's waarop dit artikel steunt, met de datum waarop we ze openden.

Gratis scan

Benieuwd wat je bespaart? Gratis scan aan huis.

Daarna weet je wat jouw woning kan opleveren.

  • Offerte aanvragen

    Bij de gratis scan komen we kijken en zeggen we je of het de moeite loont.

    Plan je gratis scan
  • Contacteer ons

    Twijfels of vragen van enige soort? Contacteer ons vrijblijvend.

    Neem contact op
  • Heb je nog vragen?

    Zoek je specifieke informatie? We maken je wegwijs.

    Alle vragen